Kennisbank
Psi-waarde en TOjuli: warmtebruggen en zomercomfort in de NTA 8800-berekening
Naast de Rc- en U-waarde van vlakke constructies rekent NTA 8800 ook met warmtebruggen (de psi-waarde) en het risico op oververhitting in de zomer (TOjuli). Deze gids legt uit wat beide begrippen betekenen en waarom ze meetellen in de labelklasse.
Wat is de psi-waarde?
De psi-waarde (Ψ) is de lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt van een warmtebrug: de plek waar de thermische schil wordt onderbroken of van richting verandert, zoals een gevel-vloeraansluiting, een dakrand, een hoek, of de aansluiting van een kozijn op de gevel. Op zo'n aansluiting gaat vaak meer warmte verloren dan de vlakke constructies alleen doen vermoeden. De psi-waarde drukt dat extra verlies uit in W per strekkende meter per graad (W/m·K): hoe lager de waarde, hoe minder warmteverlies bij die aansluiting.
Psi-waarde bij kozijnen en glas: twee verschillende waarden
Rond kozijnen bestaan er twee verschillende psi-waarden, die niet met elkaar verward moeten worden. De installatie-psi-waarde (soms Ψinstall) beschrijft de aansluiting van het kozijn op de gevel, en telt in de NTA 8800-berekening mee als aparte warmtebrug naast de Rc- en U-waarden van de vlakke constructies. Daarnaast bestaat de psi-waarde van de glasrand (Ψg), een andere, kleinere waarde die het effect van de spacer tussen de glasbladen van een isolerende beglazingseenheid beschrijft; deze telt niet apart mee in de NTA 8800-berekening, maar is al verwerkt in de opgegeven Uw-waarde (de totale U-waarde) van het kozijn met beglazing. Wat de U-waarde precies inhoudt, lees je in Rc-waarde en U-waarde uitgelegd.
Hoe de psi-waarde wordt bepaald
Voor de installatie-psi-waarde geldt in de BENG- en NTA 8800-systematiek een keuze tussen twee routes: een forfaitaire opslag toepassen wanneer de aansluiting niet is onderbouwd, of de werkelijke, gunstigere psi-waarde per aansluitdetail aantonen met een berekening of een tabelwaarde. Onderbouwde waarden zijn vrijwel altijd gunstiger dan de forfaitaire opslag.
Wat is TOjuli?
TOjuli is de indicatiewaarde die NTA 8800 gebruikt om het risico op oververhitting in de zomer in te schatten, naast de drie hoofdindicatoren van het energielabel. De waarde houdt onder meer rekening met glasoppervlak, oriëntatie, zonwering en ventilatiemogelijkheden. Een hoge TOjuli-waarde wijst op een verhoogd risico op te hoge binnentemperaturen bij warm weer, ook als de energiebehoefte voor verwarming laag is.
Waarom deze waarden meetellen in de berekening
NTA 8800 rekent op detailniveau: naast de oppervlakken en Rc/U-waarden van gevels, daken, vloeren en glas neemt de methodiek ook warmtebruggen en zomercomfort mee. Een verkeerd ingeschatte of onderbouwde psi-waarde of TOjuli-berekening werkt door in het eindresultaat, net als bij de Rc- en U-waarden. Hoe de volledige berekening in elkaar zit, lees je in energielabel berekenen volgens NTA 8800.
Hoe Label-wise hiermee werkt
In Label-wise leg je constructies en aansluitingen gestructureerd vast via de geometrie-invoer, ook bij complexe vormen zoals erkers en dakkapellen. Waar de methodiek rekent met forfaitaire of onderbouwde waarden, doet de geattesteerde rekenkern het rekenwerk automatisch op de achtergrond.
Ook warmtebruggen correct verwerkt
Label-wise verwerkt constructies, aansluitingen en isolatiewaarden in één geattesteerde NTA 8800-berekening.
Probeer Label-wise 1 maand gratisVeelgestelde vragen
Wat is de psi-waarde?
De psi-waarde (Ψ) is de lineaire warmtedoorgangscoëfficiënt van een warmtebrug, de aansluiting waar de thermische schil wordt onderbroken. Ze drukt het extra warmteverlies op die plek uit in W per strekkende meter per graad (W/m·K).
Wat is een goede psi-waarde?
Hoe lager de psi-waarde, hoe minder warmte er bij de aansluiting verloren gaat. Bij zorgvuldig, koudebrugarm detailleren liggen de waarden dicht bij nul; zonder onderbouwing geldt een minder gunstige forfaitaire opslag.
Wat is de psi-waarde bij glas en kozijnen?
Er zijn twee waarden: de installatie-psi-waarde van de aansluiting tussen kozijn en gevel, die apart meetelt in de NTA 8800-berekening, en de psi-waarde van de glasrand (het spacer-effect in de beglazing), die al verwerkt zit in de Uw-waarde van het kozijn.
Wat is TOjuli?
TOjuli is de indicatiewaarde in NTA 8800 voor het risico op oververhitting in de zomer, naast de energiebehoefte, het primair fossiel energiegebruik en het aandeel hernieuwbare energie.
Beïnvloeden psi-waarde en TOjuli de labelklasse?
Ja, indirect. Ze werken door in de energiebehoefte en het zomercomfort van het gebouw, en daarmee in de uitkomst van de NTA 8800-berekening.
Bronnen: NTA 8800, BENG-systematiek, RVO.nl. Laatst bijgewerkt: juli 2026.