Kennisbank
Monumenten opnemen voor het energielabel: nieuwe regels sinds 29 mei 2026
Monumenten waren lange tijd vrijgesteld van de energielabelplicht. Sinds 29 mei 2026 is die uitzondering vervallen, en dat opent een nieuwe categorie opnames voor EP-adviseurs. Deze gids zet op een rij wat er is veranderd en waar je op moet letten.
Een nieuwe doelgroep voor EP-adviseurs
Tot 29 mei 2026 hoefden eigenaren van beschermde monumenten geen energielabel te laten opstellen bij verkoop of verhuur. Met het vervallen van deze vrijstelling ontstaat een groep panden die voorheen buiten je opdrachtenstroom viel, maar er nu wel bij hoort.
Wat is er veranderd?
Eigenaren van rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten moeten sinds 29 mei 2026, net als andere gebouweigenaren, een geldig energielabel kunnen tonen bij verkoop, verhuur of oplevering. Het label is informatief: het legt geen energieprestatie-eisen of renovatieplicht op aan het monument, en voor aanpassingen aan het pand blijft sowieso een omgevingsvergunning nodig.
Wat betekent dit voor de opname?
De standaardopname gaat uit van een gelijkmatig verwarmde woning. Bij monumenten wordt vaak niet elke ruimte op dezelfde manier verwarmd, en zijn constructies en materialen minder standaard dan bij reguliere bouw. Dat vraagt om zorgvuldige onderbouwing van de ingevoerde waarden, juist omdat het berekende energieverbruik kan afwijken van het werkelijke gebruik.
Let op: leg bij afwijkende of niet-standaard bouwdelen expliciet vast waarop je invoer is gebaseerd. Bij een monument is dat vaker nodig dan bij reguliere bouw, en het houdt je dossier navolgbaar bij een eventuele controle.
Hoe Label-wise hiermee werkt
Label-wise ondersteunt een uitgebreide bouwkundige bibliotheek, zodat ook minder standaard situaties goed te onderbouwen zijn in het dossier. De opname bouwt het dossier al op tijdens het werk, zodat afwijkende bouwdelen bij een monument net zo herleidbaar zijn als bij een reguliere woning.
Ook bij bijzondere panden een onderbouwd label
Label-wise rekent geattesteerd volgens NTA 8800, met een bouwkundige bibliotheek voor afwijkende situaties.
Probeer Label-wise: eerste 10 opnames gratisVeelgestelde vragen
Is een energielabel verplicht voor monumenten?
Ja, sinds 29 mei 2026. De eerdere vrijstelling voor monumenten is vervallen; bij verkoop, verhuur of oplevering is ook voor een monumentaal pand een geldig energielabel verplicht.
Legt het label eisen op aan het monument?
Nee. Het energielabel voor een monument is informatief en legt geen energieprestatie-eisen of renovatieplicht op. Voor aanpassingen aan het monument blijft een omgevingsvergunning nodig.
Waarom kan het berekende verbruik afwijken van het werkelijke verbruik?
De standaardopname gaat uit van een gelijkmatig verwarmde woning. Bij monumenten wordt vaak niet elke ruimte op dezelfde manier verwarmd, waardoor het berekende verbruik kan afwijken van het werkelijke verbruik.
Wie mag het energielabel voor een monument opstellen?
Dezelfde EP-adviseur die werkt voor een BRL 9500-gecertificeerd bedrijf, volgens dezelfde NTA 8800-methodiek als bij niet-monumentale panden.
Bronnen: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (cultureelerfgoed.nl), Volkshuisvestingnederland.nl. Laatst bijgewerkt: augustus 2026.